Dziedzictwo Agent Orange pół wieku po wojnie w Wietnamie

Wojna w Wietnamie zakończyła się ponad 50 lat temu. Jednak mimo tego, że od konfliktu minęło wiele lat, część mieszkańców kraju wciąż boleśnie odczuwa jego konsekwencje. Ze względu na wysokie stężenie toksycznych substancji w środowisku, w którym żyją, zdrowie i życie Wietnamczyków jest nieustannie narażone. Tę tragiczną sytuację spowodowało użycie przez amerykańskie wojsko trujących herbicydów podczas wojny w Wietnamie. Wśród stosowanych preparatów najgroźniejszy okazał się Agent Orange.

Agent Orange (lub też mieszanka pomarańczowa) to jeden z tak zwanych „tęczowych herbicydów” użytych podczas wojny w Wietnamie. Swoją nazwę wziął od pomarańczowego paska znajdującego się na baryłkach, w których był składowany. Jest silnym defoliantem. Środek składa się z kwasu 2,4-dichlorofenoksyoctowego (2,4-D) oraz 2,4,5-trichlorofenoksyoctowego (2,4,5-T), a także dioksyny TCDD — substancji silnie trującej i kancerogennej. Opryski objęły 2,6 miliona hektarów południowego Wietnamu. Operacja Ranch Hand trwała do końca 1971 roku — zniszczono ponad 2 miliony hektarów gruntów rolnych i ponad 200 tysięcy hektarów lasów tropikalnych.

Departament Obrony Stanów Zjednoczonych ukrywał informacje o toksyczności środka przez wiele lat. Od końca lat 70. problemy zdrowotne weteranów były bagatelizowane przez placówki VHA. Gdy weterani zorientowali się, że ich choroby są związane z Agent Orange, zaczęli pozywać producentów. W maju 1984 roku zawarto pozasądową ugodę na 180 milionów dolarów. Wietnamskie ofiary nie uzyskały żadnej rekompensaty — ich pozwy zostały oddalone przez sądy USA.

Szacuje się, że nawet 3 miliony Wietnamczyków doznało poważnych problemów zdrowotnych. Agent Orange akumuluje się w organizmie i może pozostawać w nim nawet do 20 lat. Powoduje nowotwory, choroby neurologiczne i wady wrodzone. Szczególnie dotknięte są kobiety z terenów wiejskich południowego Wietnamu.

Od 2012 roku prowadzone są działania oczyszczające tereny skażone Agent Orange. Oczyszczanie samego terenu Da Nang zakończyło się w 2018 roku i kosztowało 110 milionów dolarów. W związku z cięciem wydatków na USAID przez administrację Trumpa, przyszłość tych działań stoi pod znakiem zapytania.

Kornelia Jankiewicz